Müctəba Xamenei sağ qaldı və varis kimi gündəmdədir – Reuters: İran müharibəsi yeni mərhələyə keçir

Reuters-in məlumatına görə, son günlər İranın hərbi və siyasi elitasına qarşı həyata keçirilən hədəfli əməliyyatlar fonunda Tehranda hakimiyyətin gələcək konfiqurasiyası ilə bağlı pərdəarxası müzakirələr intensivləşib. Bir sıra mənbələr Müctəba Xameneinin mümkün ali dini lider varisi kimi daha ciddi şəkildə gündəmə gətirildiyini bildirir.

Analitiklərin fikrincə, Müctəba Xamenei uzun illərdir İran siyasi sistemində kölgə fiqur kimi fəaliyyət göstərsə də, ölkənin təhlükəsizlik strukturları, xüsusilə SEPAH daxilində müəyyən təsir imkanlarına malikdir. Bu səbəbdən də onun adı İranın gələcək siyasi rəhbərliyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan variantlardan biri kimi təqdim olunur.

Reuters qeyd edir ki, İranın ali dini lideri formal olaraq Məclisi-Xubreqan – Ekspertlər Şurası tərəfindən seçilir. Lakin real prosesdə təhlükəsizlik strukturları, dini elita və siyasi dairələrin mövqeyi həlledici rol oynayır. Bu baxımdan, regionda davam edən hərbi gərginlik İran daxilində hakimiyyət məsələsini daha da aktuallaşdırıb.

Agentliyin məlumatında diqqət çəkən başqa bir məqam isə İran ətrafında baş verən hərbi qarşıdurmanın ABŞ üçün də itkilərlə müşayiət olunmasıdır. Pentaqon rəsmi açıqlama yayaraq İran müharibəsində həlak olan ilk amerikalı hərbçilərin kimliyini açıqlayıb. Bu hadisə Vaşinqton üçün münaqişənin yeni və daha riskli mərhələyə keçdiyini göstərən mühüm siqnal kimi qiymətləndirilir.

Reuters yazır ki, ABŞ administrasiyası İrana qarşı həyata keçirilən əməliyyatların əsas məqsədinin Tehran rejiminin hərbi və nüvə imkanlarını zəiflətmək olduğunu bildirir. Lakin regiondakı vəziyyət artıq təkcə İranla məhdudlaşmır.

Agentliyin təhlilinə görə, İranın əsas regional müttəfiqlərindən biri olan Hizbullah da ciddi təzyiq altındadır. Son aylarda təşkilatın liderliyinə qarşı həyata keçirilən əməliyyatlar və Livandakı daxili siyasi böhran onun gələcəyini qeyri-müəyyən vəziyyətə salıb. Analitiklər hesab edir ki, İran daxilində mümkün siyasi dəyişikliklər Hizbullahın regiondakı roluna da ciddi təsir göstərə bilər.

Reuters-in yaydığı məlumatlarda diqqət çəkən başqa bir mövzu isə ABŞ daxilində siyasi proseslərlə bağlıdır. Texas ştatında keçirilən Senat seçkiləri artıq Amerika tarixində ən bahalı ilkin seçki kampaniyası kimi qeydə alınıb. Milyardlarla dollar xərclənən seçki yarışı ikinci mərhələyə – təkrar səsverməyə keçib.

Beynəlxalq müşahidəçilərin fikrincə, Yaxın Şərqdə artan gərginlik, İran daxilində mümkün hakimiyyət dəyişiklikləri və ABŞ-ın regionda genişlənən hərbi fəaliyyəti qlobal siyasətdə yeni balansın formalaşdığını göstərir.

Ekspertlər hesab edir ki, Müctəba Xameneinin varis kimi gündəmə gəlməsi təsdiqlənərsə, bu, İran İslam Respublikasının tarixində hakimiyyət modelində mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər. Bu halda İranın siyasi sistemi ilk dəfə olaraq liderlik institutunda faktiki sülalə elementinin formalaşması ilə üzləşə bilər.

Bütün bu proseslər göstərir ki, İran ətrafında baş verən hadisələr təkcə regional münaqişə deyil, həm də Yaxın Şərqin gələcək siyasi arxitekturasını müəyyən edə biləcək böyük geosiyasi dəyişikliklərin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Musavat.com

Mənbə: https://www.reuters.com/podcasts/khameneis-son-lebanon-texas-primary-2026-03-04/?referrer=singular_click_id%3Dedcb5cd7-f0e3-431b-9c4d-a2f8c12f7747