Abşeronda yeni bəla yayılır - Ağaclar məhv olur

Abşeron yarımadasında ağaclara qarşı görünməmiş hücum başlayıb. Son həftələr ərzində Bakı kəndlərində, bağ massivlərində və fərdi təsərrüfatlarda sakinlər kütləvi şəkildə ağacların üzərində ağ torabənzər yuvaların əmələ gəlməsindən, yarpaqların sürətlə məhv olmasından şikayət edirlər.

Xalq arasında "Kolorado böcəyi" kimi tanınan zərərvericinin əvvəlki illərdə əsasən tut ağaclarında müşahidə olunduğu halda, indi heyva, üzüm, ərik, gavalı, alça və digər meyvə ağaclarına da yayılması narahatlığı daha da artırıb. Bir çox ərazilərdə ağacların budaqları sanki hörümçək toruna bükülüb. Torun içərisində yüzlərlə tırtıl toplaşır və bir neçə gün ərzində ağacın bütün yarpaqlarını yeyərək onu çılpaq skeletə çevirir. Sakinlər bildirirlər ki, səhər yaşıl görünən ağac axşamüstü demək olar ki, yarpaqsız vəziyyətə düşür.

Abşeron yarımadası tarixən bağçılıq və meyvəçilik ənənələri ilə seçilib. Mərdəkan, Şüvəlan, Buzovna, Bilgəh, Pirşağı, Novxanı, Fatmayı və digər yaşayış məntəqələrində minlərlə ailə həyətlərində meyvə ağacları becərir.

Lakin bu il vəziyyət fərqlidir. Bağ sahiblərinin sözlərinə görə, zərərverici əvvəlki illərlə müqayisədə daha geniş əraziyə yayılıb. Xüsusilə tut ağaclarından qonşuluqdakı digər meyvə ağaclarına keçməsi ciddi narahatlıq yaradır.

Sakinlər deyirlər ki, bir ağacda yaranan yuva qısa müddətdə bütün həyətə yayılır. Nəticədə həm məhsul azalır, həm də ağaclar zəifləyərək xəstəliklərə qarşı müdafiəsiz qalır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, yarpaqların kütləvi məhv edilməsi ağac üçün sadəcə estetik problem deyil. Yarpaq bitkinin "enerji fabriki" hesab olunur. Yarpaqsız qalan ağac fotosintez prosesini həyata keçirə bilmir, zəifləyir və növbəti illərdə məhsuldarlığını itirir.

Bir neçə il ardıcıl belə hücumlarla üzləşən ağaclar isə tamamilə quruya bilər.

Bu baxımdan problem yalnız cari mövsümün məhsulu ilə məhdudlaşmır. Söhbət gələcək illərin bağçılıq potensialından gedir.

Mütəxəssislərin fikrincə, isti hava şəraiti, quraqlıq və vaxtında aparılmayan aqrotexniki tədbirlər zərərvericinin sürətlə çoxalmasına şərait yaradır.

Tırtıllar qısa müddətdə yüzlərlə yumurta verir. Onlar əvvəlcə bir ağacda koloniyalar yaradır, daha sonra küləyin, quşların və digər amillərin təsiri ilə ətraf sahələrə yayılır.

Ən böyük problem isə ondan ibarətdir ki, bir çox insanlar təhlükəni gec aşkar edir. Ağ torabənzər yuvalar görünəndə artıq zərərverici koloniyası formalaşmış olur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, mübarizənin ən vacib şərti erkən müdaxilədir. Ağaclarda formalaşan yuvalar dərhal məhv edilməlidir. Ağacın üzərində görünən torabənzər yuvalar kəsilməli və yandırılmalıdır. Əgər yuva uzun müddət ağacda qalarsa, tırtıllar sürətlə yayılmağa başlayacaq. Zədələnmiş budaqlar sağlam hissədən kəsilərək məhv edilməlidir. Bu, zərərvericinin yayılmasının qarşısını qismən alır. Qurumuş yarpaqlar, quru budaqlar və ağac qalıqları vaxtında təmizlənməlidir. Çünki zərərvericilər məhz belə yerlərdə gizlənərək çoxalırlar.

Tırtıllara qarşı tətbiq edilən bioloji preparatlar həm ekoloji baxımdan daha təhlükəsizdir, həm də meyvə ağaclarına ciddi zərər vermir.

Əgər yoluxma kütləvi xarakter alıbsa, insektisidlərdən istifadə mümkündür. Lakin bu zaman preparatın istifadə qaydalarına ciddi əməl edilməli, xüsusilə meyvələrin yetişmə dövründə ehtiyatlı davranılmalıdır.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, problemin fərdi mübarizə ilə həlli çətin olacaq. Çünki zərərverici bir həyətdən digərinə asanlıqla keçir.

Bu səbəbdən bələdiyyələrin, yerli icra strukturlarının və fitosanitar xidmətlərin kütləvi monitorinqlər aparması, maarifləndirmə işlərini gücləndirməsi və zəruri hallarda koordinasiyalı mübarizə tədbirləri həyata keçirməsi vacibdir. Əks halda, bu gün ayrı-ayrı həyətlərdə müşahidə olunan problem sabah bütün Abşeronun bağçılıq təsərrüfatları üçün ciddi təhlükəyə çevrilə bilər.

Musavat.com